Truyền thuyết một câu đối xuân

Đăng lúc: Thứ sáu - 08/11/2019 12:13 - Người đăng bài viết: phichan
“天增岁月人增寿, 春满乾坤福满堂” Thiên tăng tuế nguyệt nhân tăng thọ Xuân mãn càn khôn phúc mãn đường Nguyên là một câu chúc thọ , trước là chúc chủ nhân trường thọ sau chúc toàn gia hạnh phúc bình an . Sau mới cải thành câu đối xuân
Câu đối xuân

Câu đối xuân

Lâm Đại Khâm 林大钦 (1511-1545) trạng nguyên khoa Nhâm Thìn năm Gia Tĩnh triều Minh , tự là Kính Phu hiệu là Đông Phủ , người thôn Tiên Đô huyện Hải Dương phủ Triều Châu . Gia cảnh nghèo khó nhưng thông minh đĩnh ngộ vô cùng .
Năm 18 tuổi , bất hạnh cha chết , gia cảnh giờ đã nghèo thêm nghèo , bất đắc dĩ phải dạy học để kiếm sống . Lúc bấy giờ ở thôn Tây Lâm có nhà viên ngoại họ Tôn có ba người con gái , hai ngời con đầu đã gả cho Trần Nhất Tùng (về sau làm đến công bộ thị lang) , người thứ hai gả cho Ông Vạn Đạt (về sau làm tới binh bộ thượng thư ) duy chỉ còn người con út chưa lấy chồng . Năm ấy đúng dịp khao thọ Tôn viên ngoại , nhà viên ngoại mở tiệc rất to . Họ Ông họ Trần đều có mặt .
Hôm ấy Lâm đại Khâm đang ngồi đọc sách ở thư phòng đang cảm thấy buồn chán hốt nhiên thất có một kẻ ăn mày đến xin ăn . Khâm tiện tay cầm bút viết ngay đôi câu đối
“天增岁月人增寿,
春满乾坤福满堂”

Thiên tăng tuế nguyệt nhân tăng thọ
Xuân mãn càn khôn phúc mãn đường
đưa cho kẻ ăn mày và dặn , mang đôi câu đối này đến tặng cho nhà họ Tôn ắt sẽ được băn thưởng nhiều .
Quả là đúng như thế , nhà Tôn viên ngoại rất sửng sốt , khen ngoại vô cùng và hậu đãi kẻ ăn mày , sau hỏi người viết câu đối . Kẻ ăn mày cứ việc thật mà thưa . Tôn viên ngoại sai người mời họ Lâm đến tiệc .
Ông Vạn Đại liền nói : nhân việc này phải thử tay này chứ … rồi dặn cứ làm như thế như thế .
Lúc đó đã gần trưa , kẻ ăn mày chuyển thiếp đến cho mẹ của Khâm . Mẹ Khâm đọc thiếp rất ngạc nhiên khi trên thiếp không có ghi thời gian bèn gọi Khâm đến . Khâm . Khâm cầm tấm thiếp chỉ thấy trên thiếp ghi :
吃盡牛頭肉,豬兒借刀烹;傳書人不見,片言在丹青.
Cật tẫn ngưu đầu nhục,trư nhi tá đao phanh;truyện thư nhân bất kiến, phiến ngôn tại đan thanh .
Khâm bảo với mẹ : À Tôn Hữu Khánh mời con tới ăn tiệc .
Bà mẹ hỏi : Nhưng hình như là quên không ghi thời gian phải không ?
Khâm trả lời : Giờ Ngọ mẹ ạ ! Bỏ phần trên chữ Ngư thành chữ Ngọ 午 , Chữ trư lấy con dao mổ con lợn thì là chữ khắc 刻 , chữ truyền bỏ bộ nhân là chữ chuyên 專 , chữ ngôn , chữ ngôn ghép với thanh là thỉnh 請. Đấy 午刻專請 ngọ khắc chuyên thỉnh là mời vào giờ ngọ vây .
Mẹ Khâm kêu lên miệng tiếng cười ngất
Lúc ấy đã gần đến giờ Khâm vội sửa khăn áo sang nhà Tôn viên ngoại
Vào đến yến tiệc , theo lệ thì vì Khâm là thày dạy học nên sẽ ngồi ở vĩ trí đầu , họ Ông tức lắm cười lớn và ra một vế đối :
目珠子,鼻珠子,珠子何為孔子上?
Con mắt cao hơn cái mũi , sao Châu tử không cao hơn Khổng Tử ?
Khâm liền đáp :
眉先生,須後生,先生不如後生長
Lông mày có trước tóc có sau , sao sinh trước không dài bằng sinh sau
Ở đây Đạt dùng đồng âm khi đọc chữ Chu châu mà ý nhắc địa vị của mình và Khâm
Khâm đối lại dùng “tiên sinh” và “hậu sinh” ý vị như vậy .
Đương nhiên là sau đó Khâm cũng biết mình trẻ nhất ở đây , nên đã hết sức khiêm cung . Trong bữa tiệc thấy Khâm gắp bồi mình Đạt nhân cơ hội true đùa ra vế đối
叉手蟹,鞠躬蝦,今日敢來陪進士
Xoa thủ giải,cúc cung hà, kim nhật cảm lai bồi tiến sĩ !
Khâm liền đáp ngay
獻爪龍,展翅鳳,他年要去待至尊
Hiến trảo long, triển sí phượng,tha niên yếu khứ đãi chí tôn。
Đạt nghe xong tấm tắc mãi : Khẩu khí không nhỏ tí nào !
Rượu quá hai tuần Đạt thấy hai ngọn đuốc lửa thiệt là lớn bèn ra một vế đối :
燭火騰騰,如虎弄舌
Chúc hỏa đằng đằng,như hổ lộng thiệt
Khâm lúc đó vùa thấy trên nhang án khói hương mịt mù bèn đối ngay
香煙裊裊,似龍翻身
Hương yên niểu niểu, tự long phiên thân
Đạt thốt lên : trạng nguyên tài dã !
Đến lúc đó Đạt thấy Khâm tài tư mẫn tiệp khẩu khí bất phàm , bèn bàn với bố vợ gả con út cho Khâm . Trần nhất tùng、 Ông vạn đạt , Lâm đại khâm, chính là giai thoại “Tam nữ quý” .
“ thiên tăng tuế nguyệt nhân tăng thọ, xuân mãn càn khôn phúc mãn đường。” nguyên là một câu chúc thọ , trước là chúc chủ nhân trường thọ sau chúc toàn gia hạnh phúc bình an . Sau mới cải thành câu đối xuân , không chỉ lưu hành ở Triều Châu mà lan ra khắp nơi vậy !
 
(Sưu tầm)
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
+ Xem phản hồi    - Gửi phản hồi   Print Friendly and PDF

Ý kiến bạn đọc

 
Powered by Nukeviet